Is de herfst al begonnen of is er iets anders aan de hand?

Wie nu rondkijkt in de tuin of het landschap, ziet het misschien al: bomen die hun bladeren laten vallen. In augustus. “Het lijkt wel herfst,” hoor ik de laatste tijd regelmatig. Maar schijn bedriegt. Wat je ziet, is geen seizoensverandering: het is een stressreactie van de boom op droogte.

Bomen beschermen zichzelf

Als het langere tijd droog is, gaan bomen in de overlevingsstand. Door hun blad te laten vallen, beperken ze verdamping via de bladeren. Minder bladeren betekent minder waterverlies en dat is precies wat de boom nodig heeft om te overleven tot er weer regen komt.

Je kunt het zien als een soort noodmaatregel. De boom voelt: als ik nu doorga met verdampen via al dat blad, dan droog ik van binnenuit op. En dus kiest hij ervoor om ballast overboord te gooien.

Slimme oplossing

Bladval bij droogte is dus geen teken dat de boom het opgeeft. Integendeel, het is een slimme manier om schade te beperken. Sommige soorten, zoals populieren en berken, reageren hier sneller op dan andere. Ze zijn van nature ‘snelle groeiers’ en kunnen ook sneller hun blad laten vallen als dat nodig is.

Het betekent ook niet dat de boom doodgaat. Bomen die in een droge zomer blad laten vallen, lopen soms zelfs in het najaar gewoon weer uit zodra het weer voldoende regent.

Maar let op: te vaak droogte verzwakt de boom

Hoewel deze bladval op korte termijn helpt, kan het op de lange termijn wel problemen geven. Als een boom elk jaar moet overleven op deze manier, dan blijft er weinig energie over om te groeien, weerstand op te bouwen of zichzelf te herstellen. Hij wordt gevoeliger voor schimmels, aantastingen of takbreuk.

Wat kun je doen als boomliefhebber?

• Geef jonge bomen extra water bij langdurige droogte, vooral als ze nog niet diep geworteld zijn.
• Houd de bodem gezond, met voldoende organisch materiaal om water vast te houden.
• Let op signalen van droogtestress: vroegtijdige bladval, opkrullend blad of verkleuring zijn aanwijzingen dat de boom hulp nodig heeft.

Hulp nodig?

Bladval in de zomer? Geen herfst, maar zelfbescherming. Bomen doen dit om hun systeem in leven te houden. Het is aan ons om die veerkracht te begrijpen en waar nodig een handje te helpen.

Heb je een boom die z’n blad laat vallen en weet je niet of dat normaal is? Of twijfel je over de gezondheid van een boom bij droogte?