Waarom sommige bomen ‘bloeden’ na snoei (berk, esdoorn, walnoot)

Sommige bomen kunnen na snoei gaan “bloeden”. In dit artikel leg ik uit waarom dat gebeurt en wanneer je soorten zoals berk, esdoorn en walnoot het beste kunt snoeien.

Het is een veelgestelde vraag in ons vak: wanneer kan ik het beste mijn boom laten snoeien? Ik schreef er al eerder over: het juiste snoeimoment hangt af van de boomsoort en het doel van de snoei.

Maar er is een specifieke groep bomen waarbij we snoei in het vroege voorjaar vermijden. Dan heb ik het over de berk, esdoorn en walnoot. In de aanloop naar de lente komt de sapstroom op gang. Snoei je deze bomen in die periode, dan kan er veel sap uit de snoeiwond lopen. Dat verschijnsel noemen we ook wel het bloeden van de boom.

Het ziet er soms spectaculair uit: druppels of zelfs een dun stroompje sap dat uit de tak blijft lopen. Maar hoe komt dat eigenlijk?

De sapstroom komt in het voorjaar op gang

In de winter staat een boom grotendeels in rust. Zodra de temperatuur stijgt en de dagen langer worden, begint de boom zich voor te bereiden op het groeiseizoen. De wortels nemen water op uit de bodem. Dat water wordt samen met opgeloste voedingsstoffen via het hout naar boven getransporteerd richting knoppen en takken. Dit noemen we de sapstroom.

Bij sommige boomsoorten kan in deze periode veel druk ontstaan in het saptransport van de boom. Wanneer je dan een tak snoeit of afzaagt, maak je een opening in dat systeem en kan het sap naar buiten worden gedrukt. Dat is het moment waarop een boom gaat bloeden.

Waarom bloeden sommige bomen wel en andere niet?

Het bloeden van bomen heeft dus te maken met de druk in de sapstroom wanneer bomen in het voorjaar weer actief worden. Niet elke boom reageert hetzelfde op snoei in het vroege voorjaar. Het verschil zit vooral in de manier waarop bomen hun watertransport in het voorjaar op gang brengen.

Soorten zoals berk, esdoorn en walnoot kunnen in deze periode veel druk opbouwen in hun sapstroom. De wortels nemen water op uit de bodem en transporteren dat richting de knoppen die op het punt staan uit te lopen. Zolang de boom nog weinig bladeren heeft, wordt dat water nauwelijks verdampt. Daardoor kan er druk ontstaan in het transportsysteem van de boom.

Bij andere soorten, zoals eik of beuk, speelt dit veel minder. Daar komt het watertransport vooral goed op gang wanneer de boom eenmaal bladeren heeft en water gaat verdampen via het blad. Snoeiwonden in de winter of het vroege voorjaar geven dan meestal weinig of geen sapverlies.

Heeft het bloeden gevolgen voor de boom?

In de praktijk zie je soms dat er onder een snoeiwond kleine druppels sap ontstaan die langzaam langs de bast naar beneden lopen. Het kan er zelfs uitzien alsof de boom lekt. Een boom gaat meestal niet dood van het bloeden. In de meeste gevallen stopt de sapstroom vanzelf zodra de boom verder uitloopt en de druk in de sapstroom afneemt.

Toch is het niet ideaal voor de boom. Door het bloeden verliest hij tijdelijk water en opgeloste suikers, die eigenlijk bedoeld zijn voor de groei van nieuwe knoppen en bladeren. Daarnaast blijft een snoeiwond langer vochtig, waardoor de wond minder snel kan afsluiten.

Daarom proberen we bij soorten die hier gevoelig voor zijn het snoeimoment zo te kiezen dat onnodig sapverlies wordt voorkomen.

Wanneer snoei je deze bomen dan wél?

Bij bomen die gevoelig zijn voor bloeden kiezen we er meestal voor om te snoeien nadat de boom volledig in blad staat, vaak vanaf de late lente: mei of begin juni.

Op dat moment is de druk in het saptransport lager, gebruiken de bladeren actief water en voedingsstoffen en kan de boom snoeiwonden beter afgrendelen. Daardoor treedt er meestal weinig tot geen sapverlies meer op. Voor soorten zoals berk, esdoorn en walnoot is dit daarom een beter moment om onderhoudssnoei uit te voeren.

Snoeien blijft maatwerk

Het juiste snoeimoment hangt altijd af van meerdere factoren:

• de boomsoort
• de leeftijd van de boom
• de conditie van de boom
• het doel van de snoei
• de locatie van de boom
• de positie van de boom

Een verkeerde snoeibeurt kan een boom onnodig verzwakken, terwijl een goed uitgevoerde snoei juist bijdraagt aan een gezonde en veilige boom op de lange termijn.

Twijfel je wanneer jouw boom het beste gesnoeid kan worden? Dan is het verstandig om dat door ons te laten beoordelen.

Bij Heijboer Boomverzorging kijken we naar de soort, de standplaats en de conditie van de boom, zodat de snoei op het juiste moment en op de juiste manier gebeurt. Zo blijft de boom gezond én veilig.